Informacja o tym, że żona jest osobą biseksualną, może być dla małżonka dużym zaskoczeniem i prowadzić do poważnego kryzysu w związku. W takiej sytuacji często pojawia się pytanie: czy można żądać unieważnienia małżeństwa, jeżeli żona po ślubie ujawniła swoją biseksualność?

Odpowiedź zależy od tego, czy mówimy o małżeństwie cywilnym, rozwodzie, czy o stwierdzeniu nieważności małżeństwa kościelnego. Są to trzy różne instytucje, które mają odmienne podstawy prawne i skutki.

Czy biseksualność żony jest podstawą unieważnienia małżeństwa cywilnego?

Sama biseksualność żony co do zasady nie stanowi podstawy do unieważnienia małżeństwa cywilnego. Polskie prawo przewiduje zamknięty katalog sytuacji, w których można domagać się unieważnienia małżeństwa.

Oznacza to, że sąd nie może unieważnić małżeństwa wyłącznie dlatego, że jeden z małżonków po ślubie ujawnił swoją orientację seksualną.

Do najważniejszych podstaw unieważnienia małżeństwa należą m.in.:

• brak wymaganego wieku do zawarcia małżeństwa,
• ubezwłasnowolnienie całkowite,
• choroba psychiczna albo niedorozwój umysłowy,
• pozostawanie już w innym związku małżeńskim,
• pokrewieństwo lub powinowactwo,
• przysposobienie,
• określone wady oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński,
• nieprawidłowości przy zawarciu małżeństwa przez pełnomocnika.

Orientacja seksualna małżonka nie została wskazana wprost jako samodzielna przesłanka unieważnienia małżeństwa.

Biseksualność żony a błąd przy zawarciu małżeństwa

W praktyce mąż może twierdzić, że gdyby wiedział przed ślubem o biseksualności żony, nie zdecydowałby się na zawarcie małżeństwa. Nie oznacza to jednak automatycznie, że istnieje podstawa do unieważnienia małżeństwa.

Prawo rodzinne przewiduje możliwość unieważnienia małżeństwa m.in. wtedy, gdy oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony.

Trzeba jednak podkreślić, że błąd co do tożsamości małżonka nie oznacza każdego błędu dotyczącego jego cech, przeszłości, życia intymnego, poglądów czy orientacji seksualnej. Jest to pojęcie znacznie węższe.

Dlatego w typowej sprawie informacja, że żona jest biseksualna, nie wystarczy do skutecznego żądania unieważnienia małżeństwa cywilnego.

Czy lepszym rozwiązaniem będzie rozwód?

W wielu przypadkach właściwą drogą prawną nie jest unieważnienie małżeństwa, lecz pozew o rozwód.

Rozwód może zostać orzeczony wtedy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Sąd bada, czy ustały trzy podstawowe więzi:

• więź emocjonalna,
• więź fizyczna,
• więź gospodarcza.

Jeżeli ujawnienie biseksualności żony doprowadziło do rozpadu relacji, utraty zaufania, zerwania pożycia lub trwałego rozstania, wówczas zasadne może być rozważenie rozwodu.

Biseksualność żony a rozwód z orzeczeniem o winie

Biseksualność sama w sobie nie oznacza winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego. Sąd nie ocenia negatywnie samej orientacji seksualnej małżonka.

Inaczej może być jednak wtedy, gdy z biseksualnością wiązały się konkretne zachowania naruszające obowiązki małżeńskie, np.:

• zdrada małżeńska,
• prowadzenie równoległej relacji,
• ukrywanie istotnych faktów przed ślubem,
• porzucenie małżonka,
• odmowa wspólnego pożycia,
• trwałe zerwanie więzi małżeńskich,
• nielojalność wobec współmałżonka.

W takim przypadku znaczenie dla sądu będzie miało nie to, że żona jest biseksualna, ale czy jej konkretne zachowania doprowadziły do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia.

Czy można żądać rozwodu z winy żony?

Tak, w określonych sytuacjach można żądać rozwodu z wyłącznej winy żony albo rozwodu z winy obu stron. Konieczne jest jednak wykazanie, że żona swoim zawinionym zachowaniem przyczyniła się do rozpadu małżeństwa.

Przykładowo, podstawą do żądania rozwodu z winy żony może być:

• zdrada,
• stała relacja z inną osobą,
• ukrywanie podwójnego życia,
• porzucenie rodziny,
• uporczywe naruszanie obowiązku wierności,
• odmowa budowania wspólnego pożycia małżeńskiego.

Sama orientacja seksualna nie przesądza o winie. Kluczowe są fakty, zachowania i dowody.

Jakie dowody mogą mieć znaczenie w sprawie?

W sprawie o rozwód, zwłaszcza z orzeczeniem o winie, istotne mogą być dowody potwierdzające okoliczności rozpadu małżeństwa.

Znaczenie mogą mieć m.in.:

• wiadomości SMS,
• korespondencja mailowa,
• wiadomości z komunikatorów,
• zdjęcia,
• zeznania świadków,
• dowody na zdradę,
• informacje o równoległej relacji,
• dokumenty potwierdzające rozstanie,
• historia terapii małżeńskiej, jeżeli może zostać wykorzystana zgodnie z prawem.

Należy pamiętać, że dowody powinny być pozyskiwane legalnie. Nie każda forma kontroli telefonu, skrzynki mailowej czy komunikatorów będzie dopuszczalna i bezpieczna prawnie.

A co ze ślubem kościelnym?

Jeżeli małżonkowie zawarli również ślub kościelny, należy osobno rozważyć możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego.

W prawie kanonicznym nie mówi się poprawnie o „rozwodzie kościelnym”. Właściwym pojęciem jest stwierdzenie nieważności małżeństwa, czyli ustalenie, że małżeństwo od początku zostało zawarte nieważnie.

W sprawach kościelnych znaczenie mogą mieć m.in.:

• poważny brak rozeznania co do istotnych obowiązków małżeńskich,
• niezdolność do podjęcia obowiązków małżeńskich,
• podstępne wprowadzenie w błąd,
• wykluczenie wierności,
• wykluczenie potomstwa,
• symulacja zgody małżeńskiej.

Sama biseksualność żony nie oznacza automatycznie nieważności małżeństwa kościelnego, ale w określonych okolicznościach może być elementem szerszej analizy sprawy.

Unieważnienie małżeństwa czy rozwód – co wybrać?

W większości przypadków, gdy mąż po ślubie dowiaduje się, że żona jest biseksualna, właściwą drogą będzie rozwód, a nie unieważnienie małżeństwa cywilnego.

Unieważnienie małżeństwa jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przez prawo. Jeżeli natomiast doszło do rozpadu więzi małżeńskich, utraty zaufania, zdrady lub trwałego rozstania, należy rozważyć pozew o rozwód.

W zależności od okoliczności sprawy możliwe są różne rozwiązania:

• rozwód bez orzekania o winie,
• rozwód z winy żony,
• rozwód z winy obu stron,
• separacja,
• postępowanie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego.

Pomoc adwokata w sprawie o rozwód lub unieważnienie małżeństwa

Sprawy dotyczące orientacji seksualnej małżonka, zdrady, ukrywania istotnych informacji przed ślubem lub rozpadu pożycia są często bardzo delikatne. Wymagają nie tylko znajomości prawa rodzinnego, ale również odpowiedniego przygotowania strategii procesowej.

Adwokat od rozwodów może ocenić, czy w danej sprawie istnieją podstawy do rozwodu, rozwodu z orzeczeniem o winie, separacji albo innego postępowania. Prawnik pomoże również ustalić, jakie dowody będą przydatne i jak bezpiecznie wykorzystać je w sądzie.